Tibet: brigalhar la paret de silenci
Al Tibet, d’afrontaments violents venon de se debanar dins la capitala Lhasa e mai d’una vila del país entre de monges bodistas e d’estajants d’una part e la polícia militara
chinesa d’autre latz. Los manifestants exigissián especialament lo retorn del Dalaï Lama, cap espiritual e temporal incontestat, al Tibet e lo respècte dels dreits de l’òme pels tibetans. I auriá
mantuns mòrts sens que una chifra precisa poguèsse èstre donada. Del temps que la Republica Populara de China se prepara per aculhir de delegacions del mond entièr a l’escasença dels Jòcs
Olimpics de l’estiu venent, es pas inutil d’espepissar lo biais de l’Estat chinés de tractar una de sas minoritats etnicas.
D’en primièr cal rapelar que los tibetans, independents de fait entre 1913 e 1950, foguèron plaçats per la fòrça militara jos sobeiranetat chinesa en mai de 1951. En
principi, lo Tibet deviá gaudir d’una autonomia larga, una promessa que foguèt pas tenguda.
En 1959, en seguida de revòltas contra la preséncia chinesa, lo Dalaï Lama se refugièt en Índia. La repression chinesa serà puèi fèra, especialament pendent la Revolucion
culturala: deportacions dins de camps de trabalh, avaliment dels temples e dels monestièrs. Quand Mao Ze Dong moriguèt en 1976, una cèrta tolerància religiosa regnarà, interrompuda per una
renaissença del nacionalisme tibetan e d’insurrecions de 1987 a 1989, quand lo Dalaï Lama recebèt lo Prèmi Nobel de la Patz. Aquel plaideja al prèp de la grandas poténcias per la subrevida de son
pòble en tot recomandar lo dialòg amb las autoritats chinesas. Es çò que sona la politica de la “via mejana”. Apèla pasmens sens ambigüitat China a arrestar los transferiments de populacion que
faguèron dels tibetans una minoritat dins lor pròpri país e contribüisson a destruire lor lenga e lor cultura. Lo Dalaï Lama ven tanben de demandar una enquista internacionala sus aquelas
darrièras violéncias murtrièras al Tibet e a condemnat un “genocidi cultural” aprèp los trebolitges a Lhasa que causèron la mòrt de 80 personas segon lo govèrn en exilh. Pels responsables
chineses, aquel rambalh es un acte de sabotatge orquestrat per lo Dalaï Lama. Aquel afar tomba mal per China e risca d’afortir los apèls al boicòt dels Jòcs Olimpics, una posicion que ni lo
govèrn tibetan en exilh ni lo Dalaï Lama partejan çaquelà.
Lo Partit de la Nacion Occitana denóncia dempuèi bel brieu l’ocupacion chinesa al Tibet e lo “genocidi cultural”. A tèrme cort, recomanda d’arrestar de reprimir brutalament las
manifestacions e lo respècte per las autoritats chinesas de l’autonomia del Tibet. Coma la bona volontat del Dalaï Lama e del govèrn tibetan en exilh es pas recompensada, cal, segon lo P.N.O.,
que las grandas poténcias fagan pression diplomaticament d’un biais intens sus Beijing perque los chineses cambien de compòrtament devèrs los tibetans e lors autras minoritats etnicas. Cal tanben
brigalhar la paret de silenci bastida per las autoritats chinesas sus la situacion al Tibet. Aquela paret es incompatibla amb l’imatge de dobertura e de modernitat que China vòl donar d’ela en
organizant sus son territòri los Jòcs Olimpics, simbòl de patz e de competicion esportiva pacifica entre las nacions del mond. A tèrme mai long, lo Tibet, se es la volontat exprimida
democraticament per los tibetans, deu recobrir son independéncia e lo territòri correspondent a sas raras etno-lingüisticas, que es mai ample que la region actuala “autonòma” dins l’encastre de
la Republica Populara de China.
Lo 17 de mars de 2008
Partit de la Nacion Occitana
B.P 44
F30201 Banhòus de Cèza
Tel. 04 66 82 71 94
president@p-n-o.org