Las lengas « regionalas » fòrabandidas de la Constitucion
Lo Senat ven de remetre en causa per son vòte la reconeissença de las lengas regionalas dins l’article 1 de la Constitucion, adoptat pels deputats en primièra
lectura del projècte de lei de reforma de las institucions. Aquò malgrat las asseguranças donadas als senators per Rachida Dati segon lasqualas aquela reconeissença amenaçava de cap de biais
l’indivisibilitat de la Republica e d’autre latz, èra pas question de ratificar la Carta Europèa de las lengas regionalas e minoritàrias, anteriorament jutjada non confòrma a la
Constitucion per lo Conselh Constitucional. Los que consideravan lo vòte de l’Assemblada Nacionala coma una primièra victòria mesuran lo camin que demòra de far. Lo jacobinisme es encara un lobby
poderós que subrepassa las trencaduras politicas. Per pròva l’intervencion de l’Academia francesa demandant la retirada de la mencion de las lengas regionalas dins la Constitucion, una
declaracion verinosa e de bassa levada de la Liura Pensada dins lo meteis sens e una mesa en garda de l’ancian Primièr Ministre Jean-Pierre Raffarin sul dangièr d’espetament de la Republica per
citar sonca tres exemples. Segon lo principi dels vases comunicants, al moment que França, dins las instàncias internacionalas, presica per la diversitat culturala e que l’ancian president de la
Republica, Jacques Chirac, lança sa fondacion per lo desvolopament duradís e lo dialòg de las culturas, assistissèm a un tibament e a un replèc fregeluc sus la lenga francesa subretot de la part
d’una majoritat de senators, de tradicion jacobina, que sián de drecha o d’esquèrra. En teoria, coma lo tèxt de lei deu èstre aprovat dins los meteisses tèrmes per las doas assembladas, lo govèrn
pòt demandar a l’Assemblada nacionala de decidir finalament e l’Assemblada nacionala poiriá restablir l’emendament suprimit pel Senat. Demandarà lo govèrn a l’Assemblada de o far e aquela tornarà
votar aquel emendament a l’unanimitat ? Es luènh d’èstre segur perque lo subjècte es pas considerat coma prioritari. Es important de manifestar tant que poirem nòstre soslèu, nòstra revòlta,
nòstra colèra mas al meteis temps cal ben comprene, per los que ne dobtavan encara, que lo problèma es pas solament cultural, es subretot politic e que sufirà pas de metre en alha las instàncias
nacionalas e europèas e de manifestar en 2009. Cal d’en primièr e avant tot mobilizar los pòbles de França que fins ara son pas estats sufisentament decidits dins l’aparament de lors identitats
lingüisticas e culturalas. Dins aquel domèni coma dins lo del poder regional vendrem una fòrça politica ineludibla solament se nos presentam pertot a las eleccions regionalas en 2010 e se
obtenèm de resultats significatius. Sens esperar lo bon voler del prince a París, devèm arrestar lo genocidi cultural e dessarrar lo carcan del centralisme d’aicí en çò nòstre. Lo Partit de
la Nacion Occitana s’i emplegarà.
Partit de la Nacion Occitana
BP 44- 30201 Banhòus de Ceze
Tél. 04 66 82 71 94
president@p-n-o.org
19 de junh de 2008
Una lei per las lengas regionalas
Es lo 85° ensaig per far reconèisse la diversitat lenguistica de l’Estat francès ! Finfinala lo govern ven d’organisar una discussion a l’ »Assemblada
Nacionala sus l’avenidor de las lengas regionalas. Quatre oras de discussion. Aquò s’era jamai vist. Aquò ven en seguida de l’engajament del President de la Republica francesa au moment de
sa campanha electorala de prespausar una lei per las lengas regionalas. Era lo 9 de Maqrs 2007 dins una charradissa a Caen. Es aquela solucion qu’es causida per lo govern. Una avançada minima :
lo govern atal perseguís dins la decision de ratificar pas la Carta Europenca de las Lengas Regionalas o minoritaris e de modoficar pas l’article 2 de la constitucion que ditz : « La lenga de la
Republica es lo francès » pretexte per forabandir tota autra lenga.
Es al nom d’aquel article que la Republica Francesa a refusat de ratificar la Carta qu’aviá pasmens signada. Lo risca demòra que tota avançada legislativa siá
censurada per lo Conselh Constitucional.
Una òssa per plorar pas. Probable tant lo sujet demòra tabó dins las nautas esferas de la politica parisenca. Dison que nòstras lengas son « regionalas ». En
fach tota lenga es « nacionala » . Seràn reconegudas e ensenhadas soncament se l’Estat e las colectivitats territorialas concernidas la prenon en carga coma talas. Pasmens una lei permetrà una
avançada dins aquel sens.
Mai sabem que las lengas dels poples de França retrobaràn la normalitat son que s’aqueles poples vendràn autonòmes coma en Catalonha o edn Euskadi.
Las lengas se desseparan pas dels poples que las parlan.
Partit de la Nacion Occitana
BP 44- 30201 Banhòus de Ceze
13/05/08
Après la « Declaracion dau govern sus las lengas regionalas » e lo « debate sus aquesta declaracion » que seguissèc, se pòt dire
que, coma de costuma, l'efiech d'anóncia e l'esper que poguèc suscitar en cò de certans tombèron coma aiga de bodin. La montanha encara un còp s'ajacec d'una rata. Ò ben segur, me fasieu
pas tròp d'illusions. Alora, pòio pas dire que sieu decebut. Lo coratge -mesurat- dau Premier Ministre quora prenguèc l'engatjament de tenir aqueste debate -e se pòt benastrugar d'aguer tengüa la
sieuna promessa- desvelèc eira sa cara veraia : lo sieu coarditge.
Soleta foguèc retengüa l'idea d'un tèxte de lei tractant de la question de las « lengas e culturas regionalas ». Evacuaas la modifiacion dau
premier alinea de l'article II de la constitucion (aquèu qu'estipula que « la lenga de la Republica es lo francés ») e la ratifiacion per França de la charta europenca de las lengas
regionalas e minoritàrias. Certans diran : « De que vos plànhatz ? Es ja mielhs que ren ! »
D'efiech, mas siam ben alunhats de la reparacion istorica que s'ameritan las lengas de França après lo glotochaple que ne foguèron victimas. Lo primat dau
francés e l'abaissament de las autras lengas de la Républica au reng de patoas nos valon aqueste monolingüisme deschabestrat que França se li embarra encuei.
Ren de novèu a l'orizont ! Circulatz, li a ren de veire !
Lo debate foguèc riche, totun. Interlocutors nombroses venguèron rementar que l'unitat es pas l'uniformitat, que las lengas regionalas amenaçan pas
l'integritat dau territòri de la Republica, que i a pas de crénher queina « balcanizasion » que seieie deFrança, que la diversitat es una richessa, e pas una tara... Se turtem totjorn a
n-aquela sacralizacion ja anciana de la nacion factiça : una lenga (lo francés), un estat, una nacion. Coma se pòt embarricadar a n-aquèu ponch dins un postulat tant ridicule ? Lo mite
de la França etèrna « una e indivisibla » encombra encara pas mau de cervèlas e contunha de servir de rotlaor-compressaor esquichant las minoritats etnicas e lingüisticas dau territòri
de la Republica. Coneissetz tots aqueste Estat que s'arrotjalo patronime tant arrogant de Patria dels dreches de l'òme, quora es pas capable d'ofrir als sieus estatjants l'egalitat de tractament
entre lo francés e las lengas de França. L'UNESCO saup que totas las lengas son sus un mesme pè d'egalitat. L'excepcion culturala francesa nos ditz lo contrari : las lengas de la Republica
francesa devon pas acquistar de co-oficialitat. Ce bòn per aparar la francofonia au dintre de las frontieras pòt pas mai estre bòn a l'interior de l'exagòne per la promocion de las
lengasminorizaas. França se fai chantre de la diversitat culturala e lingüistica dins le monde entier, mas aquò concernís pas son pechon territòri emboliguizat a l'entorn de Paris. En cò
nòstre, ren dèu despassar : « Vòlo veire una testa soleta ! »
Los provinciaus son dels plocs, parlan qu'un francés desformat ! Aquesta vision de fin dau segle detz-e-noven a vertadierament dispareissut ? Saria de se
demandar en vesent coma certans son encara tant frejoloses dins la reconeissença d'aquesta diversitat que fondèc la nòstra Republica.
Òc, las lengas nòstras an besonh d'una lei. Òc, an besonh d'una reconeissença oficiala e institucionala. Òc, França DÈU ratifiar la charta europenca de las
lengas e culturas minoritàrias. Òc, dèu per aquò faire modifiar la sieuna constitucion. Comprenguèc pas encara qu'aqueste blocatge li empacha tot espandiment. La reconeissença de sa diversitat
sarà pas una perda d'influéncia, mas una richessa reala que poirà solament tornar dorar son blason au nivèu europenc e internacionau. Se va, tant coma Turquia, s'agromelir dins aqueste
nacionalisme embarrat o se duerbir enfin, coma la majoritat de las democracias europencas, a la reconeissença dels dreches de las sieunas minoritats e especialament dels lors dreches
lingüistiques e culturaus ?
La respònsa d'ier de sera per la gola de Na Christine Albanet, ministra de la cultura, es gaire estrambordanta e me laissa dins un optimisme fòrça
mesurat. Quant de Carcassona e de Besiers chaudrà encara (respectivament 10 000 e 20 000 personas en octòbre de 2005 e març de 2007) per qu'enfin las lengas nòstras sieien
reconeissüas e tornen trobar la lor dignitat estraçaa per lo carcan estatique francés ?
Michèu PRAT
9, lèia de Chabanòtas
Amèus de Puèi Maure
05 000 Gap / Occitània
Gap, dijòus lo 8 de mai de 2008
Monsieur le Député,
Nous attirons votre attention sur la présence de la langue d’Oc dans votre circonscription. De nombreux groupes culturels qu’ils appartiennent à la mouvance
félibréenne dite mistralienne ou à la mouvance de l’Institut d’Etudes Occitanes ou qu'ils soient indépendants travaillent à sa promotion. Sa survie est un enjeu culturel important. C’est
aussi un facteur de développement économique dans la mesure où un peuple qui a conscience de sa culture est un peuple créateur dans tous les domaines. La confiance en soi est un élément moteur
dans le monde concurrentiel d’aujourd’hui. Je n’en donnerai pour preuve que le développement de la Catalogne voisine où le combat pour la langue entraîne un nouvel élan économique.
Un débat sur les Langues Régionales va avoir lieu le 7 Mai prochain à l’Assemblée Nationale à la demande du premier ministre. Nous nous en réjouissons et nous
souhaitons vivement que vous soyez notre porte parole.
Les collectivités territoriales font des efforts importants pour le développement de notre culture régionale d’Oc. L’Etat a des responsabilités dans ce domaine et
il serait profitable pour tous que l’existence de nos langues régionales historiques soit reconnue par la loi et que leur enseignement et leur développement soit inscrits dans les faits par le
gouvernement français.
Sachez que nous suivrons vos prises de positions et interventions à ce sujet avec la plus grande attention.
En vous priant de prendre part à ce débat essentiel, je vous prie de croire, Monsieur le Député à l’expression de mes sentiments occitanistes respectueux.
Nous sommes, bien sûr, à votre service pour tout renseignement concernant ce sujet.
Comunicat de prensa :
Cossòvo : una independéncia mal engimbrada
Los albaneses del Cossòvo, província juridicament sèrba mesa jos l’administracion de l’O.N.U. dempuèi 1999, venon de declarar unilateralament lor independéncia rapòrt a Serbia en seguida del
fracàs de las negociacions entre lo govèrn de Belgrad, los 200000 sèrbis e los 1800000 albaneses del Cossòvo.
Los albaneses separatistas an lo sosten de l’Union europèa e dels U.S.A.
Mas Serbia e Russia, per solidaritat amb un pòble eslau, acceptan pas aquela independéncia.
Lo Partit de la Nacion Occitana, partit etnista, es favorable, per principi, a l’independéncia dels albaneses coma etapa sul camin de la reunificacion amb Albania mas regreta las condicions dins
lasqualas se fa aquela independéncia.
Vertat es que Cossòvo vegèt naisser lo nacionalisme albanés modèrn al sègle 19 mas es tanben lo breç del nacionalisme sèrbi a l’Edat mejan quitament se los sèrbis lo daissèron per fugir la
dominacion turca.
L’independéncia del Cossòvo proclamada per los sols albaneses seriá estada mai acceptabla aguèsse donat lòc a un partiment drechurièr dins loqual l’ubac amb Pec e Pristina seriá demorat sèrbi e
l’adrech a l’entorn de Prizren e Urosevac seriá estat donat als albaneses amb de transferiments de populacion.
Malastrosament aquela solucion de saviesa e de patz que lo Partit de la Nacion Occitana preconiza serà pas mesa en òbra, çò qu’es de mal auguri per los rapòrts entre sèrbis e albaneses dins
l’avenidor, dins una zòna sensibla coma los Balcans, e risca de crear de tensions grèvas sul plan internacional.
Lo 17 de febrièr de 2008
Partit de la Nacion Occitana
B.P 44
F30201 Banhòus de Cèza
Tel. 04 66 82 71 94
president@p-n-o.org
Comunicat de prensa :
Los occitans son pas los enemics dels franceses
Dòna Mireille De Badereau, conselhièra regionala F.N. d’Aquitània, pendent la sesilha plenièra del 28 de genièr de 2008,a l’escasença de las Orientacions 2008-2010 de la politica
publica concertada en favor de la lenga occitana, acusèt publicament lo Govèrn Provisòri Occitan d’èstre l’eiritièr del Partit de la Nacion Occitana, un partit que vòl, çò afortiguèt, caçar los
franceses d’Occitània. Aquela elegida F.N. prèsta al P.N.O. unaactitud xenofòba que li es estrangièra mentre es constanta dins son pròpri partit. Es una messorga, una difamacion.
Lo Partit de la Nacion Occitana, que sostenguèt d’un biais critic quand foguèt creat lo Govèrn Provisòri Occitan, jamai dempuèi 1959, data de sa fondacion, escriguèt pas sus las
parets o adoptèt pas coma eslogan : « los franceses defòra ». Es vertat que lo P.N.O. es, per de mejans sonca democratics, per l’independéncia d’una Occitània reunificada dins
l’encastre d’una republica federala descentralizada. Aquela republica donarà als ciutadans « franceses » e als estrangièrs que o desiran la ciutadanetat occitana. Doncas, es pas
question per un partit etnista e inter-nacionalista coma lo nòstre d’escampar defòra qui que siá pr’amor de sas originas.
Plan segur, esperarem de totes los estatjants jos jurisdiccion de la Republica Occitana se, coma o esperam, espelís un jorn, que se conformen a sas leis
Partit de la Nacion Occitana
B.P 44
F30201 Banhòus de Cèza
Tel. 04 66 82 71 94
president@p-n-o.org
Dimanche 23 décembre 2007
Per info :
Una idèa originala de present per las fèstas :
ofrissetz una carta d’identitat occitana !
Decembre de 2007
Aquesir una carta d’identitat occitana es afortir d’un biais simbolic una identitat non reconeguda oficialament.
Es d’autant mai necite que maites occitans d’origina o d’adopcion sabon totjorn pas que o son.
Dins aquela passa de fèstas, vaquí una idèa segurament originala de present : una carta d’identitat occitana.
Es al meteis temps un acte util que nòstra lenga, lo vector d’aquela identitat, risca a tèrme de s’avalir.
Cal pas comptar sus l’Estat per la manténer e la promòure. Aquò depend de vos.
L’enjòc es tanben nòstre biais de viure que passa per la cosina, los espòrts e plan d’autras singularitats encara, coma nòstre accent.
Ambe la mondializacion que d’un autre costat es un astre, i a un risc d’uniformizacion e de replegament chovinista sus l’apartenéncia a la Republica francesa. La presa en compte d’una identitat,
que siá occitana o autra, es la reconeissença de cadun dins sa particularitat, un marchament indispensable fàcia a la mondializacion.
Aquí dessús s’ensertan los problèmas de l’immigracion e de l’integracion.
Occitània, dempuèi lontemps tèrra de passatge e d’aculhiment, atira per son climat solelhòs e sa doçor de viure los francimands, los ciutadans d’Euròpa del Nòrd, los magrebins, los africans etc.
Tot aquel monde an vocacion a venir occitans.
Vaquí perque, Sénher, Dòna, avètz un ròtle important de jogar en parlant de l’identitat occitana als vòstres, a vòstres amics, a vòstra coneguda, a tot lo monde, en los persuadissent de prene la
carta d’identitat occitana, non pas per mostrar que nos embarram mas al contrari que aculhissèm.
Se volètz anar mai luènh dins l’afortiment de vòstra identitat occitana, escriguetz nos per recebre un exemplar gratuit de nòstra revista Lo Lugarn.
Per recebre una carta d’identitat occitana sufís de nos mandar lo nom d’ostal, lo pichon nom, la data de naissença e l’adreiça del demandaire, acompanhats o non d’una fotò d’identitat en color e
d’un chèc de 11 euròs per carta a l’òrdre de :
Lo Lugarn Éditions
A l’adreiça seguenta:
Joan-Pèire Alari / Jean-Pierre Hilaire
10 carrièra de Romàs / 10 rue de Romas
47000 AGEN
Tel. 05 53 47 64 02
Telefonet : 06 76 47 32 12
jean-pierre.hilaire@wanadoo.fr
Ben coralament
Joan-Pèire Alari, cap redactor de la revista Lo Lugarn
